Khi phỏng vấn vị trí kế hoạch sản xuất, ứng viên có thể phải làm một bài test Excel ngay tại chỗ. Bài viết này chia sẻ miễn phí một bộ đề Excel có lời giải kế hoạch sản xuất gồm 4 bài, làm trong 90 phút, có sẵn lời giải bằng công thức.
Bạn có thể dùng bộ đề để luyện trước khi đi phỏng vấn, hoặc dùng làm đề kiểm tra nếu bạn đang tuyển nhân viên kế hoạch.
Tải bộ đề tại đây: Bộ đề Excel kế hoạch sản xuất có lời giải (file Excel trên OneDrive)
Bộ đề Excel kế hoạch sản xuất gồm những bài nào?
Bài 2 và Bài 3 lấy số lượng sản xuất từ Bài 1, còn Bài 4 đánh giá các lệnh đã chạy và dùng Bảng quy trình ở Bài 3. Mỗi bài 25 điểm, tổng 100 điểm.
Bài | Nghiệp vụ | Hàm Excel chính |
|---|---|---|
Bài 1 | Lập kế hoạch sản xuất chính (MPS) cho 4 thành phẩm trong 4 tuần | INDEX/MATCH 2 chiều, SUMIFS, MAX, CEILING |
Bài 2 | Tính nhu cầu vật tư (MRP) từ định mức BOM và hạn đặt hàng | ROUNDUP, SUMIF, CEILING, WORKDAY |
Bài 3 | Cân tải năng lực 3 chuyền và tính chi phí làm thêm | VLOOKUP tìm gần đúng, SUMIFS, ROUND, ROUNDUP |
Bài 4 | Theo dõi 11 lệnh sản xuất và tính OEE theo chuyền | IF lồng, COUNTIFS, SUMIF, RANK.EQ |
Bạn dùng file bộ đề như thế nào?
File có 3 sheet. Sheet Đề bài là nơi bạn làm bài. Sheet Kết quả có đầy đủ công thức lời giải để bạn đối chiếu sau khi làm xong. Sheet Giới thiệu khóa học giới thiệu khóa học của Nghề Excel, và bạn có thể bỏ qua sheet này khi làm bài.
Phần đầu đề có bối cảnh chung và bảng tra cứu dùng chung. Bạn đóng vai nhân viên kế hoạch, lập kế hoạch vào ngày 02/11/2026 cho 4 tuần bắt đầu từ ngày 09/11/2026.

Trong phần làm bài, các cột có tiêu đề màu vàng đang để trống. Bạn điền công thức vào ô đầu tiên của cột rồi kéo xuống cho cả cột. Đề yêu cầu bạn dùng công thức, không gõ tay kết quả và không sửa dữ liệu đầu vào.

Làm xong, bạn mở sheet Kết quả để so từng ô. Đề có các ô Kiểm tra trả về "Khớp" hoặc "Lệch", nên bạn dễ phát hiện chỗ sai. Ảnh trong bài dùng dấu phẩy để ngăn cách nghìn, còn phần chữ dùng dấu chấm. Máy tính của bạn có thể hiện một trong hai dấu này, tùy theo cài đặt Windows.
Bài 1: Bạn lập kế hoạch sản xuất chính (MPS) như thế nào?
MPS là kế hoạch cho biết mỗi thành phẩm cần sản xuất bao nhiêu trong từng tuần. Bài 1 cho danh mục 4 thành phẩm, bảng dự báo theo tuần và 15 đơn hàng đã xác nhận. Quy tắc của đề như sau:
Nhu cầu của tuần lấy số lớn hơn giữa dự báo và đơn hàng đã xác nhận.
Tồn cuối mỗi tuần phải giữ được tồn an toàn.
Số lượng sản xuất phải là bội số của cỡ lô.
Tồn cuối tuần này là tồn đầu tuần sau.
Điểm khó nhất của bài là cột Tồn đầu tuần, vì dòng đầu của mỗi mã lấy từ danh mục, còn các dòng sau lấy từ dòng ngay trên:
=IF(B65=B64,L64,VLOOKUP(B65,$B$33:$G$36,4,0))
Dự báo nằm trong bảng 2 chiều, nên bạn tra bằng INDEX kết hợp 2 hàm MATCH. Đơn hàng có thể gồm nhiều dòng trong cùng một tuần, nên bạn cộng bằng SUMIFS. Số lượng sản xuất được làm tròn lên theo cỡ lô bằng CEILING:
=CEILING(J65,VLOOKUP(B65,$B$33:$G$36,6,0))
Ví dụ, TP01 Bo mạch nguồn 12V có tồn đầu 500 trong tuần T1. Dự báo là 1.800, còn 2 đơn hàng cộng lại là 2.100, nên nhu cầu là 2.100. Tồn an toàn là 300, nên số cần sản xuất là 2.100 + 300 − 500 = 1.900. Cỡ lô là 500, nên kế hoạch được làm tròn lên 2.000 và tồn cuối tuần là 400.

Cuối Bài 1, bạn lập bảng tổng hợp theo mã. Ô Kiểm tra dùng phép cân đối Tồn đầu kỳ + Tổng sản xuất − Tổng nhu cầu = Tồn cuối kỳ. Nếu bạn cần ôn hàm tra cứu, bài hàm VLOOKUP trong Excel sẽ giúp bạn nắm nền tảng.
Bài 2: Bạn tính nhu cầu vật tư từ BOM như thế nào?
BOM là bảng định mức cho biết mỗi thành phẩm cần bao nhiêu vật tư. MRP là bước dùng kế hoạch sản xuất và BOM để tính lượng vật tư cần mua. Bài 2 lấy tổng số lượng sản xuất từ Bài 1 và tính theo 2 bảng.
Bảng thứ nhất tính nhu cầu cho từng dòng định mức, có cộng hao hụt và làm tròn lên:
=ROUNDUP(D137*D106*(1+E106),0)
Bảng thứ hai cộng dồn theo vật tư bằng SUMIF, vì một vật tư có thể dùng cho nhiều thành phẩm. Sau đó, bạn so với tồn kho và hàng đang về. Số lượng đặt phải đạt mức đặt tối thiểu (MOQ) và chia hết cho bội số đóng gói:
=IF(F155=0,0,CEILING(MAX(F155,H124),I124))
Hạn đặt muộn nhất được tính lùi từ ngày bắt đầu tuần T1 theo lead time, tức số ngày chờ hàng về. Đề tính lead time theo ngày làm việc từ thứ Hai đến thứ Sáu, nên bạn dùng WORKDAY với số ngày âm:
=WORKDAY($C$13,-J124)
Ví dụ, tụ nhôm 470uF có tổng nhu cầu 19.380 cái, gồm 16.320 cái cho TP01 và 3.060 cái cho TP02. Tồn khả dụng là 13.000 và tồn an toàn là 2.000, nên số thiếu là 8.380. Bội số đóng gói là 1.000, nên số đặt là 9.000. Lead time là 7 ngày làm việc, nên hạn đặt muộn nhất là 29/10/2026. Ngày này đã qua so với ngày lập kế hoạch 02/11/2026, nên trạng thái là "Trễ hạn đặt".

Điện trở 10K là một trường hợp nên chú ý. Số thiếu chỉ là 31.520 cái, nhưng MOQ là 50.000 cái, nên bạn phải đặt 50.000 cái. Hàm MAX trong công thức xử lý đúng trường hợp này.
Bài 3: Bạn cân tải năng lực chuyền như thế nào?
Kế hoạch chỉ khả thi khi chuyền đủ giờ để chạy. Bài 3 quy đổi số lượng ở Bài 1 thành giờ máy, cộng giờ chuyển đổi, rồi so với giờ khả dụng của từng chuyền trong từng tuần. Đề tính 1 lần chuyển đổi cho mỗi mã trong mỗi tuần có sản xuất.
Mức tải được tra trên bảng ngưỡng bằng VLOOKUP tìm gần đúng, với tham số cuối là 1. Dưới 70% là "Dư tải", từ 70% là "Đủ tải", và từ 100% là "Quá tải":
=VLOOKUP(G219,$H$186:$I$188,2,1)
Ví dụ, chuyền SMT-1 trong tuần T3 cần sản xuất 2.500 cái TP01, với tốc độ 90 giây/cái. Giờ chạy máy là 62,5 giờ, và cộng 1,5 giờ chuyển đổi thành 64 giờ. Tuần này có 5 ngày làm việc, nên giờ khả dụng là 1 máy × 8 giờ × 2 ca × 5 ngày × 75% = 60 giờ. Tỷ lệ tải là 106,7%, nên chuyền thiếu 4 giờ và chi phí làm thêm là 1.800.000 đồng.

Kết quả cho thấy tuần T3 có 2 chuyền quá tải. Một nguyên nhân là tuần này chỉ có 5 ngày làm việc, nên giờ khả dụng giảm. Tổng chi phí làm thêm của cả kỳ là 2.250.000 đồng. Trong khi đó, chuyền SMT-2 vẫn dư tải ở cả 4 tuần.
Bài 4: Bạn theo dõi lệnh sản xuất và tính OEE như thế nào?
Bài 4 có 11 lệnh sản xuất tính đến ngày báo cáo 31/10/2026. Lệnh chưa hoàn thành thì vẫn tiếp tục trễ, nên số ngày trễ tính đến ngày báo cáo:
=IF(I261="",MAX($E$10-E261,0),MAX(I261-E261,0))
Cột Tình trạng dùng IF lồng để chia 4 trường hợp: "Đúng hạn", "Trễ hạn", "Quá hạn" và "Đang sản xuất". Ví dụ, lệnh LSX-05 có hạn hoàn thành 24/10/2026 và chưa xong, nên lệnh này trễ 7 ngày và có tình trạng "Quá hạn".

OEE là chỉ số hiệu quả thiết bị tổng thể, bằng tích của 3 thành phần:
Khả dụng (A) cho biết chuyền thực sự chạy bao nhiêu phần trong giờ kế hoạch, sau khi trừ giờ dừng máy.
Hiệu năng (P) so giờ chuẩn với giờ chạy thực tế. Giờ chuẩn là số giờ cần để làm ra số lượng thực tế theo tốc độ chuẩn.
Chất lượng (Q) là tỷ lệ sản phẩm đạt trên tổng sản phẩm làm ra.
Chuyền | A | P | Q | OEE | Xếp loại |
|---|---|---|---|---|---|
SMT-1 | 93,5% | 87,3% | 98,4% | 80,4% | B - Đạt |
SMT-2 | 86,0% | 90,0% | 98,8% | 76,5% | C - Cần cải tiến |
QUAN-1 | 96,1% | 95,6% | 99,3% | 91,2% | A - Tốt |
Chuyền SMT-2 có OEE thấp nhất, chủ yếu vì A chỉ đạt 86,0% do giờ dừng máy cao. Ngưỡng xếp loại trong đề chỉ dùng để làm bài, nên công ty thực tế có thể đặt ngưỡng khác.

Đề đã đơn giản hóa những gì so với thực tế?
Đề đơn giản hóa một số điểm để tập trung đánh giá kỹ năng Excel. Bạn nên biết các điểm sau khi áp dụng vào công việc:
Bài 2 tính định mức một cấp, trong khi BOM thực tế có thể có nhiều cấp với bán thành phẩm ở giữa.
Bài 1 chưa tính các lệnh đang chạy và phần sản xuất của tuần trước T1.
Bài 2 yêu cầu mọi vật tư về chậm nhất vào ngày bắt đầu tuần T1, chưa tách nhu cầu vật tư theo từng tuần.
Bài 3 giả định mỗi mã chỉ chuyển đổi 1 lần trong mỗi tuần có sản xuất.
Bài 3 tính giờ làm thêm bằng số giờ thiếu, chưa quy đổi theo hiệu suất của chuyền.
Tên công ty và mọi số liệu trong đề đều là giả định.
Bạn nên luyện bộ đề này theo thứ tự nào?
Bạn nên làm Bài 1 trước, vì Bài 2 và Bài 3 lấy kết quả từ Bài 1. Nếu Bài 1 sai, các con số ở Bài 2 và Bài 3 cũng sẽ lệch theo.
Bạn nên tự canh 90 phút cho lần làm đầu tiên, rồi đối chiếu với sheet Kết quả. Nếu thấy khó ở phần làm tròn, bạn có thể đọc bài 8 hàm làm tròn trong Excel. Nếu thấy khó ở phần IF lồng, bạn có thể đọc bài hàm IF nhiều điều kiện trong Excel.
Bạn muốn dùng Excel thành thạo cho công việc?
Bộ đề này giúp bạn tự đánh giá kỹ năng Excel qua các việc của người làm kế hoạch sản xuất.
Nếu muốn học bài bản cùng người hướng dẫn, bạn có thể tham khảo khóa 30 ngày học và thực hành Excel của Nghề Excel, với 30 buổi luyện tập, hơn 500 bài tập thực tế lấy từ doanh nghiệp và coach đồng hành cùng bạn trong từng buổi.