Dữ liệu xuất từ phần mềm thường có mã đơn dính liền nhiều thông tin, họ tên thừa khoảng trắng hoặc chữ hoa chữ thường lẫn lộn. Hàm xử lý chuỗi trong Excel giúp bạn cắt, tìm, sửa và nối các đoạn chữ đó mà không phải gõ lại từng ô.

Bài viết này hướng dẫn 9 hàm theo thứ tự từ dễ đến khó. Bài không kèm file vì bạn chỉ cần tự gõ một bảng nhỏ. Ảnh trong bài được chụp trên Excel 365 giao diện tiếng Anh, và màu tiêu đề trong ảnh chỉ để dễ nhìn.

Bạn cần gõ bảng này trước khi làm theo

Bạn gõ bảng dưới đây vào một sheet trống, bắt đầu từ ô A1:

Họ tên

Mã đơn hàng

Tên nhập lệch

Kết quả

Nguyễn Văn An

HN-2026-0125

nguyễn văn an

Trần Thị Bình

SG-2026-0348

trần thị bình

Lê Hoàng Cường

DN-2026-0072

LÊ HOÀNG CƯỜNG

Phạm Thu Hà

HN-2026-1210

phạm thu hà

Đỗ Minh Khoa

CT-2026-0456

đỗ minh khoa

Ở cột C, bạn cố ý gõ thêm vài dấu cách ở đầu, ở giữa hoặc ở cuối các tên. Các dấu cách thừa này dùng để thử hàm TRIM ở phần sau. Bạn cũng nên kéo rộng các cột để đọc đủ nội dung.

Bảng gồm cột Họ tên, Mã đơn hàng, Tên nhập lệch và cột Kết quả còn trống
Bảng thực hành nằm trong vùng A1:D6, và cột D còn trống.

Ở mỗi mục, bạn gõ công thức vào ô D2 rồi nhấn Enter. Sau đó, bạn chọn lại D2, đưa chuột vào chấm vuông nhỏ ở góc dưới bên phải ô cho đến khi con trỏ thành dấu cộng mảnh màu đen, rồi kéo xuống D6. Khi sang mục mới, bạn gõ đè công thức mới lên cột D. Ô D1 chỉ là tiêu đề cho dễ đọc, nên bạn có thể đổi tên hoặc giữ nguyên.

Nếu Excel báo lỗi khi bạn gõ dấu phẩy trong công thức, máy của bạn đang dùng dấu chấm phẩy. Khi đó, bạn đổi mọi dấu phẩy ngăn cách trong công thức thành dấu chấm phẩy.

Hàm LEFT lấy ký tự từ bên trái

Hàm LEFT có cú pháp =LEFT(text, [num_chars]). Tham số text là đoạn chữ cần cắt, còn num_chars là số ký tự cần lấy. Dấu ngoặc vuông cho biết bạn có thể bỏ tham số này, và khi đó hàm chỉ lấy 1 ký tự.

Excel hiện gợi ý LEFT text, num_chars khi đang gõ công thức vào ô D2
Excel hiện gợi ý tham số ngay khi bạn gõ tên hàm và dấu mở ngoặc.

Hai ký tự đầu của mã đơn hàng là mã khu vực, nên bạn gõ công thức sau vào D2:

=LEFT(B2,2)

Ô D2 trả về HN, và các dòng dưới lần lượt là SG, DN, HN, CT.

Công thức LEFT lấy 2 ký tự đầu của mã đơn hàng ở cột D
Hàm LEFT lấy mã khu vực nằm ở đầu mã đơn hàng.

Bài cách dùng hàm LEFT trong Excel có thêm nhiều ví dụ tách họ và tên.

Hàm RIGHT lấy ký tự từ bên phải

Hàm RIGHT hoạt động giống LEFT nhưng lấy từ cuối chuỗi. Bốn ký tự cuối của mã là số đơn, nên bạn gõ công thức sau vào D2:

=RIGHT(B2,4)

Ô D2 trả về 0125. Số 0 ở đầu vẫn còn vì kết quả của hàm RIGHT là chữ, không phải số.

Công thức RIGHT lấy 4 ký tự cuối của mã đơn hàng ở cột D
Hàm RIGHT lấy số đơn nằm ở cuối mã, và kết quả căn trái vì là chữ.

Nếu cần dùng kết quả như một con số, bạn bọc thêm hàm VALUE. Công thức =VALUE(RIGHT(B2,4)) trả về số 125.

Hàm MID lấy ký tự ở giữa

Hàm MID có cú pháp =MID(text, start_num, num_chars). Tham số start_num là vị trí bắt đầu, còn num_chars là số ký tự cần lấy. Năm trong mã đơn hàng bắt đầu từ ký tự thứ 4 và dài 4 ký tự, nên bạn gõ công thức sau vào D2:

=MID(B2,4,4)

Tất cả các dòng đều trả về 2026.

Công thức MID lấy 4 ký tự từ vị trí thứ 4 của mã đơn hàng
Hàm MID lấy phần năm nằm giữa mã đơn hàng.

Hàm LEN đếm số ký tự

Hàm LEN đếm tổng số ký tự trong một ô, kể cả dấu cách. Bạn gõ công thức sau vào D2:

=LEN(A2)

Ô D2 trả về 13 vì "Nguyễn Văn An" có 11 chữ cái và 2 dấu cách. Các dòng dưới lần lượt là 13, 14, 11 và 12.

Công thức LEN đếm số ký tự của họ tên ở cột A
Hàm LEN tính cả dấu cách khi đếm ký tự.

Bài đếm ký tự trong Excel có thêm cách đếm một ký tự cụ thể trong ô.

Hàm FIND tìm vị trí của một ký tự

Hàm FIND có cú pháp =FIND(find_text, within_text, [start_num]) và trả về vị trí của ký tự cần tìm trong chuỗi. Bạn gõ công thức sau vào D2 để tìm dấu cách đầu tiên trong họ tên. Phần " " là một dấu cách đặt trong ngoặc kép.

=FIND(" ",A2)

Ô D2 trả về 7 vì dấu cách nằm ngay sau 6 ký tự của chữ "Nguyễn".

Công thức FIND tìm vị trí dấu cách đầu tiên trong họ tên
Hàm FIND cho biết dấu cách đầu tiên nằm ở vị trí nào.

Hàm FIND thường đi cùng LEFT, vì độ dài của họ khác nhau ở mỗi người. Bạn gõ công thức sau vào D2 để lấy phần đứng trước dấu cách đầu tiên:

=LEFT(A2,FIND(" ",A2)-1)

Phép trừ 1 giúp kết quả không lấy luôn dấu cách. Các dòng lần lượt trả về Nguyễn, Trần, Lê, Phạm và Đỗ.

Công thức LEFT kết hợp FIND lấy họ của từng người
Hàm FIND tính vị trí cho hàm LEFT, nên họ dài hay ngắn đều lấy đúng.

Bạn cần nhớ 2 điểm về hàm FIND. Bạn nên thử 2 công thức dưới đây ở một ô trống và không kéo xuống, vì dòng không có chữ n sẽ báo lỗi.

  • Hàm FIND phân biệt chữ hoa và chữ thường. Ví dụ, =FIND("n",A2) trả về 6 vì chữ N hoa ở đầu không được tính.

  • Hàm SEARCH làm việc tương tự nhưng không phân biệt chữ hoa và chữ thường. Ví dụ, =SEARCH("n",A2) trả về 1.

Hàm TRIM xóa khoảng trắng thừa

Hàm TRIM xóa khoảng trắng ở đầu và cuối chuỗi, đồng thời rút nhiều dấu cách ở giữa còn một dấu. Bạn gõ công thức sau vào D2:

=TRIM(C2)

Bạn có thể so sánh bằng công thức =LEN(C2) và =LEN(TRIM(C2)). Trong bảng dùng để chụp ảnh, 2 công thức này trả về 18 và 13. Phần chữ hoa và chữ thường vẫn giữ nguyên như ô gốc.

Công thức TRIM xóa các dấu cách thừa của cột Tên nhập lệch
Hàm TRIM làm sạch khoảng trắng nhưng chưa sửa chữ hoa, chữ thường.

Hàm TRIM không xóa được ký tự cách đặc biệt thường gặp khi dán dữ liệu từ web. Nếu TRIM không có tác dụng, bạn thử công thức =TRIM(SUBSTITUTE(C2,CHAR(160)," ")).

Hàm SUBSTITUTE thay một đoạn chữ bằng đoạn khác

Hàm SUBSTITUTE có cú pháp =SUBSTITUTE(text, old_text, new_text, [instance_num]). Tham số old_text là đoạn cũ, new_text là đoạn mới, còn instance_num cho biết cần thay lần xuất hiện thứ mấy. Bạn gõ công thức sau vào D2 để đổi mọi dấu gạch ngang thành dấu gạch chéo:

=SUBSTITUTE(B2,"-","/")

Ô D2 trả về HN/2026/0125.

Công thức SUBSTITUTE đổi dấu gạch ngang thành dấu gạch chéo trong mã đơn hàng
Hàm SUBSTITUTE thay tất cả các vị trí khớp trong chuỗi.

Hàm này còn có 2 cách dùng hay gặp:

  • Công thức =SUBSTITUTE(B2,"-","") xóa toàn bộ dấu gạch ngang và trả về HN20260125.

  • Công thức =SUBSTITUTE(B2,"-","/",2) chỉ thay dấu gạch ngang thứ hai và trả về HN-2026/0125.

Hàm PROPER chuẩn hóa chữ hoa, chữ thường

Hàm PROPER viết hoa chữ cái đầu của mỗi từ và viết thường phần còn lại. Cột C vừa thừa dấu cách vừa lộn xộn chữ hoa, chữ thường, nên bạn kết hợp TRIM và PROPER trong ô D2:

=PROPER(TRIM(C2))

Các dòng trả về đúng họ tên chuẩn như cột A, kể cả dòng gốc viết hoa toàn bộ.

Công thức PROPER kết hợp TRIM chuẩn hóa cột Tên nhập lệch
Công thức làm sạch khoảng trắng trước, rồi chuẩn hóa chữ hoa, chữ thường.

Hai hàm cùng nhóm cũng rất dễ dùng. Công thức =UPPER(A2) trả về NGUYỄN VĂN AN, còn =LOWER(A2) trả về nguyễn văn an. Bạn không nên dùng PROPER cho mã, vì hàm này viết hoa cả chữ đứng sau dấu gạch ngang hoặc chữ số.

Hàm TEXTJOIN nối nhiều ô thành một chuỗi

Hàm TEXTJOIN có cú pháp =TEXTJOIN(delimiter, ignore_empty, text1, ...). Tham số delimiter là ký tự ngăn cách, còn ignore_empty bằng TRUE thì hàm bỏ qua ô trống. Mục này chỉ cần một ô, nên bạn chọn D3:D6, nhấn phím Delete, rồi gõ công thức sau vào D2 và không kéo xuống:

=TEXTJOIN(", ",TRUE,A2:A6)

Ô D2 gom 5 họ tên thành một chuỗi, ngăn cách bằng dấu phẩy và dấu cách. Trong ảnh, cột D được nới rộng và bật xuống dòng để bạn đọc đủ kết quả.

Công thức TEXTJOIN gom 5 họ tên vào một ô
Hàm TEXTJOIN nối cả một vùng mà không cần chọn từng ô.

Hàm TEXTJOIN có từ Excel 2019. Nếu dùng phiên bản cũ hơn, bạn nối từng ô bằng dấu &. Ví dụ, công thức =A2&", "&A3 nối 2 họ tên đầu, và công thức =A2&" - "&B2 trả về Nguyễn Văn An - HN-2026-0125.

Bạn thường gặp những lỗi nào với hàm chuỗi?

  • Hàm FIND báo lỗi #VALUE!: Hàm báo lỗi khi không tìm thấy ký tự. Ví dụ, =FIND("@",A2) báo lỗi vì họ tên không có dấu @.

  • Hàm SUM trả về 0: Kết quả của LEFT, RIGHT, MID là chữ, nên hàm SUM bỏ qua khi bạn cộng cả vùng. Bạn cần bọc hàm VALUE để đổi sang số trước khi cộng.

  • Số ký tự âm gây lỗi #VALUE!: Công thức =LEFT(A2,-1) báo lỗi vì số ký tự cần lấy không được nhỏ hơn 0.

  • Hai ô giống nhau vẫn bị so sánh sai: Một ô có thể thừa dấu cách. Bạn dùng hàm LEN để kiểm tra, rồi dùng TRIM để làm sạch.

  • Hàm LEN và PROPER cho kết quả lạ với tiếng Việt: Dữ liệu có thể đang lưu dạng Unicode tổ hợp, nên chữ có dấu bị tính thành nhiều ký tự. Khi đó, "Nguyễn Văn An" có thể bị LEN đếm thành 16 ký tự, và PROPER có thể trả về NguyễN VăN An. Bạn cần chuyển dữ liệu sang Unicode dựng sẵn bằng công cụ chuyển mã của bộ gõ tiếng Việt.

Người đọc thường hỏi gì về hàm xử lý chuỗi trong Excel?

Vì sao hàm RIGHT lấy số nhưng ô kết quả lại căn trái?

Hàm RIGHT luôn trả về chữ, kể cả khi các ký tự đó là chữ số. Excel mặc định căn trái chữ và căn phải số, nên bạn nhìn thấy kết quả nằm bên trái ô. Bạn có thể tham khảo thêm cách chuyển text thành số trong Excel.

Tôi nên dùng hàm nào để tách tên ra khỏi họ tên?

Tên nằm cuối chuỗi và độ dài họ đệm thay đổi, nên bạn thường cần kết hợp TRIM, RIGHT và SUBSTITUTE. Bài tách tên trong Excel trình bày từng bước của công thức này.

Hàm chuỗi có sửa dữ liệu gốc không?

Hàm chuỗi không sửa ô gốc mà chỉ trả kết quả vào ô chứa công thức. Nếu muốn thay hẳn dữ liệu cũ, bạn sao chép cột kết quả rồi dán dạng giá trị bằng Paste Special, Values.

Bạn muốn dùng Excel thành thạo cho công việc văn phòng?

Các hàm chuỗi giúp bạn làm sạch dữ liệu trước khi lập báo cáo, nên bạn nên luyện chúng trên chính file công việc của mình.

Nếu muốn học bài bản cùng người hướng dẫn, bạn có thể tham khảo khóa 30 ngày học và thực hành Excel của Nghề Excel, với 30 buổi luyện tập, hơn 500 bài tập thực tế lấy từ doanh nghiệp và coach đồng hành cùng bạn trong từng buổi.

Ảnh chụp màn hình sản phẩm Microsoft: Used with permission from Microsoft.