Hàm LOOKUP trong Excel tìm một giá trị trong một dòng hoặc một cột, rồi trả về giá trị nằm ở vị trí tương ứng. Hàm này có hai ứng dụng rất hay dùng khi đi làm: lấy ô cuối cùng có dữ liệu và thay thế các IF lồng nhau.
Bài viết đi từ 3 ví dụ cơ bản tới 3 ứng dụng hay gặp khi đi làm. Ảnh trong bài được chụp trên Excel 365 giao diện tiếng Anh.
Mỗi ví dụ dùng một bảng nhỏ riêng, và ảnh hiện đủ bảng cùng công thức. Ảnh dùng định dạng số tiếng Anh, nên máy của bạn có thể hiện 12.000 thay vì 12,000 và 4,8 thay vì 4.8. Nếu Excel của bạn báo lỗi khi gõ công thức có dấu phẩy, bạn thay dấu phẩy ngăn tham số bằng dấu chấm phẩy.
Hàm LOOKUP có cú pháp thế nào?
Hàm LOOKUP có 2 dạng:
Dạng | Cú pháp | Dạng này làm gì |
|---|---|---|
Vector |
| Hàm tìm trong một vùng và lấy kết quả ở một vùng khác. |
Mảng |
| Hàm tìm ở cột đầu của bảng và lấy kết quả ở cột cuối, khi bảng có số dòng không ít hơn số cột. Nếu bảng rộng hơn cao, hàm tìm ở dòng đầu và lấy ở dòng cuối. |
Bạn cần nhớ 2 quy tắc của hàm LOOKUP trước khi làm ví dụ:
Vùng tìm phải xếp tăng dần. Nếu vùng không xếp tăng dần, hàm có thể trả về kết quả sai mà không báo lỗi, hoặc báo lỗi
#N/Adù giá trị có trong vùng.Hàm luôn tìm gần đúng. Khi không có giá trị khớp, hàm lấy giá trị lớn nhất nhỏ hơn hoặc bằng giá trị tìm. Khi giá trị tìm nhỏ hơn mọi giá trị trong vùng, hàm báo lỗi
#N/A. Vì vậy, mã không có trong bảng vẫn có thể ra kết quả. Ở ví dụ 1, mãSP99không tồn tại nhưng hàm vẫn trả về đơn giá của SP05.
Ví dụ 1: Bạn tra cứu theo cột
Bảng ở ví dụ này có mã hàng đã xếp tăng dần, và bạn cần lấy đơn giá theo mã ở cột E.
Bạn chọn ô F2, gõ công thức sau rồi nhấn Enter:
=LOOKUP(E2,$A$2:$A$6,$C$2:$C$6)

Dấu $ giữ nguyên hai vùng khi bạn kéo công thức. Bạn chọn lại ô F2, đưa chuột tới chấm vuông ở góc dưới bên phải ô, khi con trỏ thành dấu cộng đen mảnh thì kéo xuống ô F3.

Ví dụ 2: Bạn tra cứu theo hàng
Hàm LOOKUP tự nhận biết vùng nằm ngang, nên bạn không cần đổi sang hàm khác. Bạn chọn ô B6 và gõ công thức sau:
=LOOKUP(B5,B2:E2,B3:E3)

Bạn nhấn Enter. Ô B6 hiện 410, đúng với doanh thu của Tháng 3.
Ví dụ 3: Bạn dùng dạng mảng
Dạng mảng ngắn hơn vì bạn chỉ khai báo một vùng. Bạn chọn ô F2 và gõ công thức sau:
=LOOKUP(E2,A2:C5)

Bạn nhấn Enter. Ô F2 hiện 35.000, là đơn giá của mã SP04. Dạng này không cho bạn chọn cột kết quả, nên bạn chỉ dùng khi cột cần lấy nằm ở cuối bảng và bảng có số dòng không ít hơn số cột.
Ví dụ 4: Bạn lấy ô cuối cùng có dữ liệu
Đây là ứng dụng hay gặp nhất của hàm LOOKUP. Sổ quỹ ghi số dư mỗi ngày, có ngày bỏ trống, và bạn cần số dư mới nhất.
Bạn chọn ô D2 và gõ công thức sau:
=LOOKUP(2,1/(B2:B7<>""),B2:B7)

Bạn nhấn Enter. Ô D2 hiện 18.250.000, đúng với dòng cuối cùng có số dư.

Vùng B2:B7 là vùng cố định. Khi sổ quỹ có thêm dòng, bạn mở rộng vùng trong công thức, ví dụ =LOOKUP(2,1/(B2:B1000<>""),B2:B1000).
Phần công thức | Phần này làm gì |
|---|---|
| Phép so sánh trả về TRUE ở ô có dữ liệu và FALSE ở ô trống. |
| Phép chia cho ra 1 ở ô có dữ liệu và lỗi |
| Hàm tìm số 2 nhưng vùng chỉ có số 1, nên hàm lấy số 1 cuối cùng và bỏ qua các lỗi. Số tìm phải lớn hơn 1 thì mẹo này mới đúng. |
| Vùng này là nơi hàm lấy giá trị ở đúng vị trí vừa tìm được. |
Ví dụ 5: Bạn tìm tháng gần nhất có doanh số
Mẹo ở ví dụ 4 cũng dùng được theo chiều ngang. Bạn chọn ô G2 và gõ công thức sau:
=LOOKUP(2,1/(B2:F2<>""),$B$1:$F$1)

Vùng tiêu đề có dấu $ để giữ nguyên khi bạn kéo xuống, còn B2:F2 không có dấu $ để đổi theo từng dòng. Bạn nhấn Enter, chọn lại ô G2 rồi kéo xuống ô G5. Dòng không có doanh số nào sẽ ra lỗi #N/A.

Ví dụ 6: Bạn thay IF lồng nhau khi xếp loại
Khi có nhiều mốc, công thức IF lồng nhau rất dài và khó sửa. Hàm LOOKUP làm việc này ngắn hơn nhờ cách tìm gần đúng.
Bảng mốc ở cột E và F đã xếp tăng dần. Bạn chọn ô C2, gõ công thức sau rồi nhấn Enter:
=LOOKUP(B2,$E$2:$E$5,$F$2:$F$5)

Bạn chọn lại ô C2 rồi kéo xuống ô C6.

Muốn đổi mốc, bạn sửa số ở cột E và F, đồng thời giữ thứ tự tăng dần. Nếu thêm mốc mới, bạn mở rộng vùng trong công thức. Nếu bạn cần so sánh với cách dùng hàm IF, bạn có thể đọc bài hàm IF nhiều điều kiện trong Excel.
Bạn nên dùng LOOKUP hay VLOOKUP?
Việc bạn cần làm | Hàm nên dùng | Lý do |
|---|---|---|
Bạn tra đúng mã trong bảng chưa sắp xếp. | VLOOKUP với tham số FALSE | LOOKUP cần vùng xếp tăng dần và luôn tìm gần đúng. |
Bạn lấy ô cuối cùng có dữ liệu. | LOOKUP | Công thức ngắn và không cần hàm mới. |
Bạn xếp loại theo các mốc. | LOOKUP | Công thức ngắn và dễ sửa mốc. |
Bạn có thể xem thêm bài hàm VLOOKUP trong Excel để nắm cách tra cứu chính xác.
Bạn muốn học Excel bài bản hơn?
Nếu muốn học bài bản cùng người hướng dẫn, bạn có thể tham khảo khóa 30 ngày học và thực hành Excel của Nghề Excel, với 30 buổi luyện tập, hơn 500 bài tập thực tế lấy từ doanh nghiệp và coach đồng hành cùng bạn trong từng buổi.
Ảnh chụp màn hình sản phẩm Microsoft: Used with permission from Microsoft.