Bạn mở file Excel định làm xong báo cáo trong một tiếng, nhưng mới vài phút đã cầm điện thoại lên xem thông báo? Khi sự tập trung bị ngắt quãng liên tục, công việc kéo dài hơn và bạn cũng dễ sai sót hơn.
Tin tốt là bạn có thể rèn được sự tập trung. Bài này tổng hợp 10 cách tăng khả năng tập trung khi làm việc, chia thành 3 nhóm: giữ cơ thể khỏe, xây thói quen trong giờ làm và rèn luyện đều đặn.
Vì sao bạn khó tập trung khi làm việc?
Nguyên nhân dễ thấy nhất nằm ở môi trường xung quanh: đồng nghiệp hỏi chuyện, người nhà gọi, điện thoại liên tục báo tin nhắn và thông báo mạng xã hội.
Một số vấn đề sức khỏe cũng làm giảm khả năng tập trung, ví dụ thiếu ngủ, mắt nhìn kém, lo âu, trầm cảm hoặc rối loạn tăng động giảm chú ý (ADHD). Phần cuối bài sẽ nói rõ khi nào bạn nên đi khám.

Nhóm 1: Cơ thể khỏe giúp bạn tập trung lâu hơn
Cách 1: Ngủ đủ giấc giúp đầu óc tỉnh táo cả ngày
Thiếu ngủ làm giảm sự tập trung, trí nhớ và sự chú ý. Nếu bạn thường xuyên ngủ không ngon, tinh thần và hiệu quả làm việc đều đi xuống, phản xạ cũng chậm hơn. Các chuyên gia khuyên người lớn nên ngủ từ 7 đến 8 tiếng mỗi đêm.
Để ngủ ngon hơn, bạn có thể thử các thói quen sau:
Bạn tắt TV, điện thoại và các thiết bị điện tử 1 tiếng trước khi ngủ.
Bạn giữ phòng ngủ thoải mái và mát mẻ.
Bạn thư giãn bằng nhạc nhẹ, tắm nước ấm hoặc đọc sách.
Bạn đi ngủ và thức dậy cùng một giờ mỗi ngày, kể cả cuối tuần.
Bạn tập thể dục đều đặn nhưng tránh tập nặng ngay trước giờ ngủ.
Cách 2: Bữa ăn và nước uống nuôi sự tập trung
Bạn nên hạn chế thức ăn chế biến sẵn, nhiều đường và nhiều dầu mỡ. Thay vào đó, bạn có thể ăn nhiều hơn các thực phẩm như cá hồi, trứng, quả việt quất và rau bina.
Bữa sáng nên ít đường, nhiều đạm và chất xơ. Bạn có thể chọn bột yến mạch, sữa chua không đường ăn kèm trái cây, hoặc bánh mì ngũ cốc với trứng.
Bạn cũng đừng quên uống nước. Chỉ cần cơ thể thiếu nước nhẹ, bạn đã khó tập trung và khó ghi nhớ thông tin hơn.
Cách 3: Vận động đều đặn giúp tăng sự chú ý
Tập thể dục mang lại nhiều lợi ích, trong đó có tăng khả năng tập trung. Một nghiên cứu năm 2018 trên 116 học sinh lớp 5 cho thấy vận động hằng ngày giúp các em chú ý và tập trung tốt hơn chỉ sau 4 tuần.
Bạn có thể chọn môn thể thao mình thích. Nếu bận, bạn chỉ cần thêm vài thói quen vận động nhỏ: dậy sớm 20 phút để chạy bộ quanh khu phố, đi bộ đi chợ 2-3 lần mỗi tuần, hoặc đi bộ tới quán thay vì đi xe.
Nhóm 2: Thói quen trong giờ làm giúp bạn giữ nhịp
Cách 4: Quãng nghỉ ngắn giúp bạn làm tiếp hiệu quả hơn
Khi sự tập trung bắt đầu giảm, việc cố ngồi làm tiếp thường chỉ khiến bạn căng thẳng và lo lắng hơn. Bạn nên đứng dậy nghỉ một chút: uống một cốc nước mát, ăn nhẹ món gì đó bổ dưỡng, đi bộ nhanh vài vòng hoặc ra ngoài phơi nắng.
Khi quay lại bàn, bạn thường tập trung hơn, có động lực hơn và sáng tạo hơn. Quãng nghỉ ngắn đặc biệt có ích với những việc cần tỉ mỉ như đối chiếu số liệu hay rà công thức trong file Excel.
Cách 5: Thời gian ngoài trời giúp đầu óc thư thái
Bạn nên ra ngoài mỗi ngày, dù chỉ 15-20 phút, ví dụ đi bộ qua công viên hoặc ngồi trong vườn. Nếu không ra ngoài được, bạn có thể đặt một chậu cây trên bàn làm việc. Một nghiên cứu năm 2014 cho thấy cây xanh trong văn phòng giúp tăng sự tập trung, năng suất, sự hài lòng với công việc và cải thiện chất lượng không khí.
Cách 6: Âm nhạc phù hợp giúp bạn giữ nhịp làm việc
Nhạc cổ điển, đặc biệt là nhạc Baroque, hoặc âm thanh thiên nhiên là lựa chọn phù hợp khi làm việc. Nếu không thích nhạc cổ điển, bạn có thể thử nhạc điện tử không lời. Âm thanh nên nhẹ nhàng để không kéo sự chú ý của bạn đi chỗ khác.
Bạn nên tránh các bài hát mình rất thích hoặc rất ghét, vì cả hai đều dễ làm bạn mất tập trung.
Cách 7: Một tách cà phê hoặc trà xanh giúp bạn tỉnh táo hơn
Bạn không bắt buộc phải dùng caffeine, nhưng nghiên cứu cho thấy caffeine có thể giúp tăng sự chú ý và tập trung. Khi thấy đầu óc chậm lại, bạn có thể thử một tách cà phê hoặc trà xanh.
Nếu cà phê làm bạn bồn chồn, bạn có thể thử matcha. Một nghiên cứu năm 2017 cho thấy hoạt chất trong matcha vừa cải thiện chức năng nhận thức vừa giúp cơ thể thư giãn. Người không uống được cà phê, trà có thể chọn sô cô la đen từ 70% cacao trở lên.
Nhóm 3: Rèn luyện đều đặn giúp sự tập trung bền hơn
Cách 8: Trò chơi trí não rèn khả năng tập trung
Sudoku, ô chữ, cờ vua, ghép hình hay các trò chơi ghi nhớ đều giúp rèn trí não. Một nghiên cứu năm 2015 trên 4.715 người lớn cho thấy khả năng tập trung được cải thiện khi họ dành 15 phút mỗi ngày, 5 ngày mỗi tuần cho các hoạt động này. Các trò chơi trí não cũng hỗ trợ trí nhớ ngắn hạn và kỹ năng giải quyết vấn đề.
Cách 9: Thiền và hít thở sâu giúp tăng sự chú ý
Một nghiên cứu năm 2011 cho thấy tập thiền giúp tăng sự chú ý và tập trung, đồng thời có thể cải thiện trí nhớ. Thiền không chỉ là ngồi im nhắm mắt. Bạn có thể bắt đầu bằng yoga hoặc vài phút hít thở sâu trước khi bắt tay vào việc.
Cách 10: Bài tập tập trung giúp bạn quen làm một việc một lúc
Nguyên tắc của các bài tập này là dồn toàn bộ sự chú ý vào một hoạt động trong một khoảng thời gian nhất định. Các bài tập thường dùng cho trẻ khó tập trung, nhưng người lớn cũng có thể thử:
Bạn vẽ liên tục trong 15 phút.
Bạn hẹn giờ 3-5 phút và cố chớp mắt ít nhất có thể.
Bạn ngậm một viên kẹo cứng cho tới khi tan hết mà không nhai, và chú ý tới vị của kẹo.
Sau mỗi bài tập, bạn viết vài dòng về cảm nhận của mình trong lúc làm.
Một ngày làm việc tập trung trông như thế nào?
Bạn có thể gộp các thói quen trên vào lịch một ngày như hình dưới. Bạn không cần làm đủ hết, chỉ cần chọn những mốc phù hợp với công việc của mình.

Khi nào bạn nên đi khám?
Nếu bạn đã thử các cách trên mà vẫn khó tập trung trong thời gian dài, bạn nên gặp bác sĩ để tìm nguyên nhân. Bạn cần chú ý một số dấu hiệu sau:
Bạn hay đau đầu hoặc phải nheo mắt khi nhìn: bạn nên đi khám mắt, vì viễn thị và các vấn đề thị lực khác cũng gây khó tập trung.
Bạn thường xuyên lo âu hoặc buồn chán kéo dài: lo âu và trầm cảm không được điều trị có thể làm bạn khó tập trung và khó ghi nhớ.
Bạn vừa bị chấn thương vùng đầu: chấn thương có thể ảnh hưởng tới sự tập trung và trí nhớ trong thời gian hồi phục.
Bạn khó tập trung từ nhỏ, kèm hiếu động và bốc đồng: đây có thể là dấu hiệu của ADHD, và việc điều trị có thể cải thiện triệu chứng.
Bạn không cần áp dụng cả 10 cách cùng lúc. Bạn hãy chọn 1-2 cách dễ nhất, ví dụ ngủ đủ 7-8 tiếng và nghỉ ngắn giữa giờ, rồi duy trì trong vài tuần. Khi đầu óc tỉnh táo hơn, những việc cần tỉ mỉ như làm báo cáo hay xử lý số liệu trên Excel cũng sẽ nhẹ nhàng hơn.
Bài viết tham khảo thông tin từ Vinmec và Healthline. Nội dung chỉ mang tính tham khảo, không thay thế lời khuyên của bác sĩ.