📌 Lưu ý: Tài liệu đã được kiểm duyệt kỹ, nhưng vẫn có thể còn sai sót về trình bày hoặc ở những điểm nghiệp vụ chuyên sâu. Nếu bạn phát hiện, hãy comment góp ý cho Nghề Excel — chúng tôi rất biết ơn!

Bộ đề này có gì?

5 bài tập Excel mô phỏng các nghiệp vụ phổ biến nhất trong ngành Xuất nhập khẩu — kèm dữ liệu mẫu và yêu cầu cụ thể như đề thi thật. Mỗi bài có thể luyện độc lập trong khoảng 15–30 phút.

Bài tập 01 — Tính thuế nhập khẩu thiết bị điện tử

Bạn nhận một bảng dữ liệu lô hàng điện tử (laptop, điện thoại, màn hình LCD, bộ sạc…) cùng bảng thuế suất theo mã HS. Yêu cầu:

  • Điền thuế suất NK (%) tương ứng với mã HS từng lô.
  • Tính Trị giá CIF tổng = Số lượng × Đơn giá CIF.
  • Tính Tiền thuế NK phải nộp = Trị giá CIF × Thuế suất.
  • Tổng kết toàn bộ kỳ.

→ Kỹ năng cần: tra cứu nhiều bảng (VLOOKUP hoặc XLOOKUP), tính toán nhân chia, SUM.

Bài tập 02 — Theo dõi trạng thái thông quan tờ khai hải quan

Bảng theo dõi tờ khai XK / NK với ngày đăng ký, ngày thông quan, trị giá. Yêu cầu:

  • Tính số ngày thông quan = Ngày thông quan − Ngày đăng ký.
  • Phân loại trạng thái: Nhanh (< 3 ngày), **Bình thường** (3–5 ngày), **Chậm** (6–10 ngày), **Trễ hạn** (> 10 ngày).
  • Thống kê số lượng tờ khai + tổng trị giá theo từng nhóm trạng thái.

→ Kỹ năng cần: trừ ngày tháng, IF lồng nhiều điều kiện hoặc IFS, COUNTIFS, SUMIFS.

Bài tập 03 — Tổng hợp kim ngạch xuất khẩu theo thị trường

Chi tiết 12 đơn hàng XK Quý 1 sang các thị trường Mỹ, Nhật, Hàn, EU, Trung Quốc. Yêu cầu:

  • Tính Trị giá FOB từng đơn = Số lượng × Đơn giá FOB.
  • Tính tỷ lệ % của từng đơn so với tổng kim ngạch.
  • Tổng hợp kim ngạch xuất khẩu theo thị trường.
  • Tính tỷ trọng % từng thị trường so với toàn quý.

→ Kỹ năng cần: SUMIFS, tính tỷ lệ phần trăm, format số chuẩn báo cáo.

Bài tập 04 — Theo dõi L/C và kiểm soát công nợ

Bảng theo dõi 10 thư tín dụng L/C xuất khẩu cho khách hàng quốc tế (Apple, Samsung, Sony, Dell, LG…). Yêu cầu:

  • Tính số tiền còn lại = Giá trị L/C − Đã thanh toán.
  • Tính số ngày còn đến hạn L/C tính từ ngày tham chiếu.
  • Xác định tình trạng: Đã thanh toán / Quá hạn – chưa TT / Sắp đến hạn (1–15 ngày) / Còn hạn (> 15 ngày).
  • Thống kê tổng giá trị còn lại theo từng tình trạng.

→ Kỹ năng cần: IF đa điều kiện, hàm ngày tháng (TODAY, trừ ngày), COUNTIFS + SUMIFS cho báo cáo tóm tắt.

Bài tập 05 — Tổng hợp lô hàng nhập khẩu theo nhiều tiêu chí

15 lô hàng nhập từ Samsung, Apple, Sony, Foxconn, Intel… Yêu cầu:

  • Tính Trị giá CIF tổng.
  • Tính Chi phí nội địa = 5% CIF (vận chuyển + bốc dỡ + lưu kho).
  • Tính Tổng chi phí = CIF + Chi phí nội địa.
  • Tổng hợp theo nhà cung cấp (số lượt NK, tổng CIF, tổng chi phí).
  • Tổng hợp theo nhóm hàng.

→ Kỹ năng cần: tính toán nhiều cấp, SUMIFS / COUNTIFS đa điều kiện, hoặc Pivot Table.

Cách dùng hiệu quả nhất

  1. Đừng mở lời giải trước. luyện đề trước, đối chiếu sau.
  2. Đặt giới hạn 30 phút mỗi bài. Phỏng vấn thật cũng giới hạn thời gian, quen áp lực sẽ giúp bạn không bị "đơ" khi vào phòng test.
  3. So sánh cách làm. Nếu ra cùng kết quả nhưng dùng hàm khác, bạn đang phát triển tư duy. Nếu lời giải có cách ngắn gọn hơn, học theo.
  4. Note lại lỗi. Mỗi lần sai, ghi nhanh "tôi sai vì không nhớ format ngày" / "tôi quên IFERROR". Đây mới là tài sản quý nhất sau buổi luyện.

Sau khi luyện xong bộ đề này

Bạn sẽ tự tin với các dạng bài Excel mà nhà tuyển dụng XNK / Logistics / Forwarder thường dùng để test:

  • Tra cứu cross-reference giữa nhiều bảng dữ liệu (mã HS ↔ thuế suất, mã hàng ↔ đơn giá).
  • Tính toán đa cấp với điều kiện phức tạp (thuế, chi phí, công nợ).
  • Phân loại trạng thái (thông quan, công nợ L/C) bằng IF lồng hoặc IFS.
  • Tổng hợp báo cáo theo nhiều chiều (thị trường, nhà cung cấp, nhóm hàng) bằng SUMIFS / Pivot.

Đây là 4 nhóm kỹ năng được hỏi gần như chắc chắn ở mọi buổi phỏng vấn vị trí Sales / Chứng từ / Operation trong ngành XNK.

💡 Tip nhỏ: Trong buổi phỏng vấn, nếu không nhớ chính xác cú pháp một hàm, hãy nói thẳng: "Em nhớ logic nhưng quên hàm cụ thể". Nhà tuyển dụng đánh giá cao tư duy xử lý dữ liệu hơn là khả năng nhớ thuộc lòng cú pháp.

Đây cũng là triết lý của khóa học Nghề Excel: rèn tư duy xử lý dữ liệu trước, để bạn tự tin biết cần làm gì với dữ liệu — thay vì học thuộc từng hàm rồi loay hoay khi đề bài đổi dạng.

👉 Tham khảo khóa học tại ngheexcel.com.